Zakłucie zużytą igłą może wydarzyć się w kilka sekund: podczas odkładania sprzętu na blat, ponownego zakładania osłonki albo przenoszenia odpadu przez gabinet. Dlatego sposób postępowania z lancetami, igłami motylkowymi i elementami wenflonów powinien być zaplanowany jeszcze przed rozpoczęciem procedury. Zużyty sprzęt o ostrych końcach należy zabezpieczyć od razu, bez zbędnych manipulacji.
Ostre odpady powinny trafiać do pojemnika w miejscu ich powstania
Polskie przepisy wymagają, aby odpady medyczne o ostrych końcach i krawędziach zbierać w miejscu ich powstawania do jednorazowych, sztywnych pojemników odpornych na wilgoć, przekłucie i przecięcie. Pojemnik powinien więc znajdować się blisko stanowiska, przy którym wykonuje się pobranie krwi, iniekcję czy zakładanie dostępu dożylnego.
Dobrze ustawione pojemniki na zużyte igły ograniczają konieczność przemieszczania się z ostrym sprzętem w dłoni. Nie należy odkładać użytych igieł na tackę, blat ani wózek zabiegowy z zamiarem wyrzucenia ich później. Im krótsza droga od pacjenta do pojemnika, tym mniejsze ryzyko przypadkowego zakłucia.
Lancet po nakłuciu nie powinien wracać na blat
Lancety stosuje się między innymi do pobierania krwi kapilarnej. Po użyciu ich końcówka miała kontakt z krwią i może zranić kolejną osobę. Jeśli urządzenie ma mechanizm zabezpieczający ostrze, należy go uruchomić zgodnie z instrukcją producenta, a następnie od razu umieścić cały lancet w pojemniku na odpady ostre.
Nie należy ponownie otwierać jednorazowego lancetu ani rozkładać urządzenia na części. Każda dodatkowa manipulacja zwiększa liczbę momentów, w których dłoń może znaleźć się blisko skażonego ostrza.
Igła motylkowa wymaga ostrożności po pobraniu
Igły motylkowe mają elastyczny dren, dlatego po wyjęciu z naczynia mogą zachowywać się mniej przewidywalnie niż klasyczna igła ze strzykawką. Nie powinno się ich zginać, łamać ani ponownie zakładać osłonki. Jeśli zestaw posiada fabryczny mechanizm bezpieczeństwa, należy aktywować go bezpośrednio po zakończeniu procedury.
Cały zestaw z ostrą igłą powinien trafić bez zwłoki do właściwego pojemnika. Nie należy pozostawiać go na łóżku pacjenta, stoliku zabiegowym czy wśród zużytych gazików. Miękki worek na odpady nie chroni przed przekłuciem.
Co zrobić z wenflonem po założeniu i usunięciu dostępu?
Podczas zakładania wenflonu po wprowadzeniu cewnika do naczynia wycofuje się metalową igłę prowadzącą. To ona stanowi odpad o ostrym zakończeniu i powinna od razu trafić do sztywnego pojemnika. Jeśli igła ma zabezpieczenie, trzeba je uruchomić zgodnie z konstrukcją wyrobu.
Po usunięciu samego cewnika z żyły należy postępować zgodnie z procedurą segregacji obowiązującą w placówce, uwzględniając rodzaj odpadu i jego kontakt z materiałem biologicznym. Nie każdy element zestawu wymaga umieszczenia w pojemniku na odpady ostre.
Pojemnik również ma limit napełnienia
Sztywnego pojemnika nie można traktować jak kosza, do którego dociska się kolejne odpady. Zgodnie z polskimi przepisami pojemnik z odpadami medycznymi można napełnić najwyżej do dwóch trzecich objętości, tak aby dało się go bezpiecznie zamknąć. Po zamknięciu jednorazowego pojemnika nie wolno go ponownie otwierać.
Bezpieczne postępowanie zaczyna się w chwili zakończenia procedury. Lancet, igła motylkowa czy igła prowadząca wenflonu nie powinny czekać na późniejsze sprzątanie stanowiska. Odpowiednio ustawiony pojemnik, uruchomienie zabezpieczenia i brak zbędnego manipulowania ostrzem ograniczają ryzyko zakłucia personelu oraz przypadkowego kontaktu innych osób ze skażonym sprzętem.